Dzisiaj wracamy do normalności. W rozporządzeniach przepisy zostaną doprecyzowane – mówi Tomasz Piętka

Rozporządzenia wykonawcze – podkreślał Piętka – należy podzielić na te całkowicie nowe i wymagające uzupełnienia. Te w obiegu są ważne 18 miesięcy. U finału procesowania znajdują się dwa z nich, a tu w sprawie wydawania praw uprawnień oraz dotyczące komisji weryfikacyjnej. Aktualnie – jak się dowiadujemy – trwają uzgodnienia międzyresortowe.

Komisja do spraw weryfikacji i rekomendacji pytań egzaminacyjnych stosowanych na egzaminie państwowym oraz na egzaminach, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7, art. 58 ust. 1 pkt 7 i art. 117 ust. 2 pkt 7: W wyniku jej prac powstanie opinia, na podstawie której minister podpisze (lub nie) decyzję co do wpisania danego pytania do bazy pytań stosowanej podczas egzaminu państwowego. Komisja ma zostać powołane w listopadzie 2014 r. Zespól ten będzie miał 6 miesięcy czasu na weryfikację pytań istniejących w używanej skonsolidowanej w pierwszych dniach lipca br. bazie testów. Jak zapowiedział Tomasz Piętka, przed komisja prace sprawdzające będą prowadzone rzetelnie, a więc nie mogą być to szybkie działania. Dodatkowo poinformował obecnych, iż komisja zweryfikuje bazę w zakresie przygotowania do egzaminu z użyciem języka migowego, ale też w języku angielskim i niemieckim.

Baza pytań egzaminacyjnych: Jeżeli się uda to w lutym-marcu 2015 r. zaakceptowana przez ministra baza pytań egzaminacyjnych zostanie podana do publicznej wiadomości, poprzez jej ujawnienie na stronach internetowych resortu. Obok pytań oczywiście także odpowiedzi. Przy jej pomocy można będzie pracować, jednocześnie ma być zabezpieczona przed tzw. “ściąganiem” w całości. Dostęp do pytań będzie nieodpłatny. Docelowo ma się w niej pojawić nawet 4-5 tys. pytań. Każdy będzie mógł zaproponować komisji pytanie egzaminacyjne lub zgłosić swoją wątpliwość do istniejących. Zwrócona została uwaga na prawną konieczność wynikającą z obowiązku poszanowania praw autorskich. Piętka informował – nie ma tu przekazywania praw autorskich. Ostrożnie, abyśmy nie mieli do czynienia z pozwami o złamanie praw autorskich.

Rozporządzenie w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców: może zostanie opublikowane w dzienniku ustaw jeszcze przed 1 stycznia 2015 r. – spekulował Tomasz Piętka. W nim muszą pojawić się zapisy dotyczące: ekodriwingu, czasu pracy instruktorów czy tramwajarzy. Niektóre z zapisów wrócą do rozporządzenia wobec faktu, iż właśnie uzyskały delegację ustawową.

Rozporządzenie w sprawie sposobu tworzenia i nadawania numeru ewidencyjnego ośrodka szkolenia kierowców i innego podmiotu prowadzącego szkolenie oraz wysokości opłaty za wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców i opłaty za wydanie poświadczenia potwierdzającego spełnianie dodatkowych wymagań przez ośrodek szkolenia kierowców: tu zostało powiedziane, iż same zasady nie ulegną zmianie. Ta ostatnia ma dotyczyć samego wzoru zaświadczenia, do którego trafi informacja o dodatkowych wymaganiach na poszczególne kategorie praw jazdy.

Warsztaty doskonalenia dla instruktorów: Wojewódzkie ośrodki egzaminowania ustawowo otrzymały możliwość organizacji takich szkoleń, jednak będą musiały dostosować swoje wyposażenie do obowiązujących zasad. Czyli te, które nie będą posiadały autobusów, nie będą mogły skorzystać z możliwości szkolenia instruktorów. Przypomnijmy, ośrodek który może prowadzić szkolenia doskonalące dla instruktorów musi spełniać warunki na wszystkie kategorie praw jazdy.

Motocykliści z kat. B prawa jazdy: Jak przypomniał Tomasz Piętka, resort transportu przygotowując projekt noweli ustawy o kierujących uwzględnił możliwość kierowania motocyklem przez posiadaczy prawa jazdy kat. B, jednak zdecydowanie obstawał za koniecznością ograniczenia pojazdów do tych z automatyczną skrzynią biegów oraz za koniecznością udziału w stosownym szkolenia. I taka propozycja trafiła do parlamentu. Niestety – jak to opisywaliśmy także na łamach tygodnika PRAWO DROGOWE @ NEWS – senatorowie zaproponowali inaczej. Jakie w związku z tym faktem będą przyszłoroczne statystyki? Piętka nazwał je fatalnymi.

Prawo jazdy będzie wydawane na podstawie decyzji administracyjnej, a więc – będzie możliwość odwoływania się (art. 10 ust. 1 – “Prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej”.). W związku w tą zmianą, nowy będzie druk wniosku.

Miejsce zamieszkania kandydata na kierowcę: prawo jazdy będzie wydawane osobie, która zostanie uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe, albo gdy nie jest związana z miejscem zawodowo, że przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem stałego pobytu albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje co najmniej od 6 miesięcy. Cieszy coraz powszechniej znajdująca swoje miejsce w zapisach prawa zasada zaufania do obywatela.

Elektroniczny rejestr praw jazdy: tu padła informacja niezbyt optymistyczna. Dotychczas w tym rejestrze nie ma wykazów z takich państw Unii Europejskiej jak: Anglia, Francja, Hiszpania czy Niemcy. To utrudnia wiele spraw, a przede wszystkim, znacznie wydłuża ich wyjaśnienie. Nadal obowiązującymi są tu tzw. papierowe dokumenty.

Prawo jazdy nie może być wydane osobie, która ma zakaz prowadzenia pojazdów w innej kategorii (art. 12). Jak przypomniał Tomasz Piętka, dotychczas uznawane były przez sądy dwa orzecznictwa na podstawie których sugerowano oddanie praw jazdy w kategorii, której nie dotyczył zakaz. Dzisiaj przepis został doprecyzowany i jednoznacznie skazuje, że zwrotu prawa jazdy w żadnym zakresie nie będzie.

System teleinformatyczny: nowy art. 16a mówi, iż starosta, wydając prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, wykorzystuje system teleinformatyczny w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne umożliwiający wykonywanie przez organ wydający prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem czynności związanych z ich wydawaniem, zamieszczaniem danych i informacji w bazie danych oraz składanie zamówień na wykonanie praw jazdy lub pozwoleń na kierowanie tramwajem. Czyli nie powinny pojawiać się już dotychczasowe wątpliwości. Elektroniczny obieg informacji o kandydacie na kierowcę nie nosi cech sprzecznych w Konstytucją RP. Dotyczy to tzw. profilu kandydata na kierowcę.

Opłata za wymianę prawa jazdy: dotychczas np. samorząd zmieniał nazwę ulicy, a kierowca musiał ponosić pełna opłatę za wydanie dokumentu nowych uprawnień. Dzisiaj dodano zapis, iż w przypadku gdy zmiana stanu faktycznego w zakresie adresu kierowcy wymagająca wydania nowego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, spowodowana została zmianami administracyjnymi, rada powiatu może, w drodze uchwały, zmniejszyć opłatę za wydanie lub zwolnić od jej uiszczenia osoby obowiązane do ubiegania się o wydanie tych dokumentów.

Wiek kandydata na kierowcę i termin rozpoczęcia szkolenia: Osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C, C+E, D lub D+E może rozpocząć szkolenie nie wcześniej niż 3 miesiące przed osiągnięciem minimalnego wieku, o którym mowa w art. 9, także jeżeli jest w trakcie uzyskiwania odpowiednio kwalifikacji wstępnej lub wstępnej przyspieszonej w zakresie tej kategorii prawa jazdy, a jeżeli tą osobą jest uczeń uczestniczący w zajęciach szkolnych w szkole, w której podstawa programowa kształcenia w zawodzie przewiduje uzyskanie umiejętności kierowania pojazdem silnikowym, okres ten wynosi 12 miesięcy. Czyli jak to skomentował Piętka – dzisiaj już można szkolenia prowadzić równolegle.

Nie może być szkolona osoba (art. 22 ust. 1 pkt 3): w stosunku do której wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy – w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. W dotychczasowym zapisie ustawodawca wymieniał także osobę w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.

Kiedy egzamin wewnętrzny: od chwili wprowadzenia do przepisów takiego zobowiązania trwają dyskusje wyrażające wątpliwość, co do sytuacji – kiedy właściwie powinien być przeprowadzany egzamin wewnętrzny. Piętka mówił – po odbyciu pełnego szkolenia, czyli części teoretycznej, praktycznej i nauki pierwszej pomocy (art. 23). Inaczej wyłącznie przy e-learningu. Tu egzamin wewnętrzny powinien być przeprowadzony po zakończeniu zajęć teoretycznych. To bardzo istotne doprecyzowanie. Piętka podkreślił także, iż ćwiczeń praktycznych drogą e-learningu nie może być, te ostatnie wyłącznie w ośrodku.

Bez szkolenia teoretycznego – ten zapis, oczywiście, wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. (art. 23a.). Osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub uprawnienia do kierowania tramwajem, która uzyskała pozytywny wynik z części teoretycznej egzaminu państwowego jest zwolniona z odbywania zajęć, o których mowa odpowiednio w art. 23 ust. 2 pkt 1 lub ust. 5 pkt 1, oraz odpowiednio z części teoretycznej egzaminu wewnętrznego, o którym mowa w art. 23 ust. 4, lub części teoretycznej ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3. Interesująca uwagą Piętki było stwierdzenie, iż w ofertach szkół jazdy szkolenie teoretyczne powinno nadal być, oczywiście z zastrzeżeniem, że na jego wniosek może on być z niego zwolniony. Nie ma kursów eksternistycznych – podkreślał dalej. Obowiązek posiadania wyposażonej sali wykładowej nadal istnieje.

Pojazd szkoleniowy: w art. 24 pkt 1 lit. d czytamy, iż szkolenie można prowadzić przy użyciu pojazdu posiadającego adnotację w dokumencie stwierdzającym dopuszczenie do ruchu o spełnieniu wymagań, o których mowa w lit. a-c, dokonywaną przez odpowiedni organ, na podstawie pozytywnego wyniku badania technicznego przeprowadzonego przez stację kontroli pojazdów, o której mowa w art. 83 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – nie dotyczy tramwaju. Tak więc nie jest tu konieczny wyłącznie dowód rejestracyjny, może być także pozwolenie czasowe.

Legitymacja instruktora zgodnie z art. 25 ust. 2 musi być okazywana, także kandydatowi na kierowcę. Czyli – co zostało podkreślone – musi być aktualna i obowiązująca.

Zatrudnienie instruktora: Zgodnie z wieloma postulatami usunięto z ustawy – jak to określił Piętka “ze względów koniunkturalnych” – obowiązek zatrudniania instruktora. Dzisiaj można z nim podpisać umowę zlecenie np. z policjantem, strażakiem, kierowcą autobusu lub ciężarówki, którzy przy braku klientów w ośrodku szkolenia wykonują także drugi zawód.

Obowiązek zgłaszania kursów itd. Ustawodawca złagodził dotychczasowe wymagania, część zobowiązań zostało uchylone. I tak nie ma obowiązku prowadzenia harmonogramów zajęć, czy obowiązku informowania o egzaminie wewnętrznym, czy o zakończeniu kursu.

Wniosek o wydanie poświadczenia: w art. 31 czytamy, iż przedsiębiorca prowadzący ośrodek szkolenia kierowców może wystąpić do starosty, o którym mowa w art. 28 ust. 3, z wnioskiem o wydanie poświadczenia potwierdzającego spełnianie dodatkowych wymagań w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C lub D. Tutaj “i” zastąpiono dotychczasowe “lub”. Dzięki temu zabiegowi ośrodki mogą szkolić instruktorów, czy rowerzystów.

Instruktor z uprawnieniem szkolenia wyłącznie w kat. T: zapis przywrócony. Jak informował Tomasz Piętka, ze względu na wiele konkretnych sytuacji np. w szkołach koniecznym był powrót do zapisu umożliwiającego posiadanie uprawnień instruktorskich wyłącznie w kat. T.

Wpis do rejestru uprawnień instruktorów: Tu problem pozornie rozwiązany. 3-lata doświadczenia w zakresie kat. A to tym samym doświadczenie w zakresie kat. A1, a wpis w rejestrze powinien odbywać się “z urzędu”, czyli automatycznie – mówi Piętka. Niestety np. w Warszawie nie jest to uznawane za jednoznaczny zapis. Właściwy organ samorządu chce tu jednoznacznego zapisu w rozporządzeniu. Decyzja dotyczy samorządów – kontynuuje Piętka – stąd możliwa rozbieżna ich interpretacja, to one podejmują ostateczną decyzję. I przypomina – jest prawo do zaskarżania odmowy – to droga postępowania sądowego. W Warszawie jedno takie postępowanie jest wygrane i wykonane. Ostatecznie Piętka podsumowuje – przepisy w rozporządzeniu zostaną doprecyzowane.

Warsztaty dla instruktorów i egzaminatorów: Dowiedzieliśmy się, iż program warsztatów zostanie określony, podobnie ilość dni szkolenia. Wiemy już, że instruktor i jednocześnie egzaminator – w takiej sytuacji obowiązuje tylko jedno szkolenie. Które? Wybiera zainteresowany. To tańsze – mówili uczestnicy spotkania.

Instruktor skreślony z rejestru pozostaje wykładowcą: w art. 28 ust. 1 pkt 1 potwierdzone zostało, iż wykładowcą jest osoba spełniająca wymagania, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1, 7 i 8, oraz posiadająca zaświadczenie o ukończeniu z wynikiem pozytywnym kursu dla kandydatów na instruktorów lub wykładowców. Czyli w sytuacji skreślenia uprawnień instruktorskich np. ze względu na stan zdrowia, pozostaje aktualny i uznawany egzamin na wykładowcę. I już ten posiadający np. ograniczenia poruszania się były instruktor, pozostaje tylko wykładowcą.

Pytania egzaminacyjne dla instruktorów: wielu kandydatów na instruktorów poszukuje publikacji z pytaniami egzaminacyjnymi. Jednak pytania testowe dla przyszłych instruktorów są informacją niepubliczną. Mała uwaga, istnieje obowiązek przedstawienia zdającymi poprawnych odpowiedzi. Dzięki temu będzie mógł skorygować swoje błędy i uzupełnić wiedzę.

Dożywotni egzamin teoretyczny: Tu Tomasz Piętka podkreślał, iż od 24 sierpnia br. każdy zdany egzamin teoretyczny jest ważny dożywotnio. Jeżeli ktoś miał zaświadczenie ważne do 22. sierpnia egzamin jest nieważny, ale już data 25 sierpnia daje takie uprawnienie (art. 44).

Pojazdy egzaminacyjne podstawione przez osk i nagrania przebiegu egzaminu (art. 45): Pojazd ośrodka szkolenia uczestniczący w egzaminie państwowym, musi być specjalnie wyposażony. Dokładnie jak wyposażony to już decyzja konkretnego ośrodka egzaminowania. Generalnie tak jak pojazd egzaminacyjny. Czyli zgodnie z przepisami dotyczącymi Word-ów. Sam zapis przebiegu egzaminu zarejestrowany na wymaganej kamerce może tam pozostać, będzie prawdopodobnie przeglądany przez instruktora i zdającego, ale – zaznacza Piętka – nie może być upubliczniony. To byłoby rażące naruszenie zasad i mogłoby skutkować 3-letnim zakazie działalności szkoleniowej. W ramach małej dygresji Tomasz Piętka wskazał, iż aby dopuścić pojazd do udziału w egzaminie niezbędne są stosowne wnioski, oświadczenia itd., jednak możliwa jest także odmowa udziału danego pojazdu.

Opłata za egzamin państwowy: opłata za egzamin w sytuacji, gdy podstawiony zostaje pojazd osk, pozostaje bez zmian. Instruktorzy denerwują się. Piętka sugeruje – może nie pobierać od kursanta dodatkowych kwot, może trzeba to robić na koszt osk? Równocześnie zwraca uwagę, iż możemy tutaj mieć do czynienia z tzw. konsekwencjami kosztowymi niepodstawienia pojazdu do Word.

Skreślenie z ewidencji instruktorów i ponowny wpis: skreślenie z rejestru instruktorów w związku z naruszeniem zasad skutkuje – przy ponownym wpisie – egzaminem, możliwym po 1,5 roku. Tu Piętka podkreślił, iż ponowny wpis instruktora, który nie przedstawił rocznego zaświadczenia o ukończeniu warsztatów doszkalających skutkuje ich zaliczeniem, natomiast nie ma sankcji 1,5 roku karencji.

Kat. AM prawa jazdy – to w zasadzie “martwa kategoria” – oceniał Tomasz Piętka. Zakres egzaminu wydaje się z wadą zbyt rozbudowanych zadań egzaminacyjnych np. w porównaniu z kat. A. Dyrektywa UE mówi tylko o egzaminie teoretycznym. My rozbudowaliśmy – kontynuował. Trzeba ten problem rozwiązać – zapowiadał. (jm)