iektóre przedmioty, oferując niższą cenę, oszczędzają na jakości szkolenia, ale… – ocenia resort transportu

W odpowiedzi na pytania posłanki Moniki Wielichowskiej zawarte w interpelacji nr 30060, w imieniu ministra infrastruktury i rozwoju, sekretarz stanu Zbigniew Rynasiewicz przedstawił stanowisko resortu w sprawach wynikających z przepisów lub ich braku w ustawie o kierujących pojazdami, a tu m.inn. ceny minimalnej za szkolenie kandydatów na kierowców. W ocenie resortu idea ustanowienia ceny minimalnej za godzinę szkolenia wydaje się jedynie rozwiązaniem zmierzającym do podwyższenia dochodów przedsiębiorców prowadzących przedmiotową działalność gospodarczą. Z drugiej strony przyznano, iż na rynku szkoleń kierowców występuje duża dysproporcja cenowa, podkreślono też: “niewątpliwie także niektóre przedmioty, oferując niższą cenę, oszczędzają na jakości szkolenia. Nie zawsze jednak niższa cena oznacza “oszukiwanie klientów”” – podkreśla Rynasiewicz. I kontynuuje: na rynku szkoleń kierowców występuje duża dysproporcja cenowa pomiędzy poszczególnymi podmiotami prowadzącymi szkolenie. Niewątpliwie także niektóre podmioty, oferując niższą cenę, oszczędzają na jakości szkolenia. Nie zawsze jednak niższa cena oznacza “oszukiwanie klientów”. W warunkach wolnej gospodarki rynkowej każdy podmiot ma prawo dostosowywać oferowaną cenę do ponoszonych kosztów czy zakładanego obrotu. Działanie takie ma przede wszystkim charakter prokonsumencki, pozwalający większej liczbie osób na uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami. Ciekawi jesteśmy opinii naszych Czytelników. Czekamy na Państwa wypowiedzi: tygodnik@prawodrogowe.pl

 

 

ODPOWIEDŹ NA INTERPELACJĘ Nr 30060

Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację poseł Moniki Wielichowskiej w sprawie ustawy o kierujących pojazdami, przekazaną pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. (znak: SPS-023-30060/14), przedstawiam następujące informacje.

1. Odnosząc się do pytania 1., dotyczącego ustalenia ceny minimalnej za szkolenie kandydatów na kierowców, przedstawiam następujące stanowisko.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami szkolenie kandydatów na kierowców mogą prowadzić przedsiębiorcy, którzy spełnią wymagania określone w ustawie i rozporządzeniu. Od wielu lat, a tak naprawdę od samego początku wprowadzenia wolnej gospodarki rynkowej, w Polsce w ramach tej działalności gospodarczej pozostawiono przedsiębiorcom wolność w ramach kształtowania ceny za oferowane kursy i szkolenia. Idea ustanowienia ceny minimalnej za godzinę szkolenia, która miałaby być panaceum na poprawę jakości szkolenia, wydaje się jedynie rozwiązaniem zmierzającym do podwyższenia dochodów przedsiębiorców prowadzących przedmiotową działalność gospodarczą. Na rynku szkoleń kierowców występuje duża dysproporcja cenowa pomiędzy poszczególnymi podmiotami prowadzącymi szkolenie. Niewątpliwie także niektóre podmioty, oferując niższą cenę, oszczędzają na jakości szkolenia. Nie zawsze jednak niższa cena oznacza “oszukiwanie klientów”. W warunkach wolnej gospodarki rynkowej każdy podmiot ma prawo dostosowywać oferowaną cenę do ponoszonych kosztów czy zakładanego obrotu. Działanie takie ma przede wszystkim charakter prokonsumencki, pozwalający większej liczbie osób na uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami.

Mając na uwadze obecną sytuację rynkową, należy wskazać, że problemy finansowe przedsiębiorców prowadzących szkolenia kandydatów na kierowców są związane ze znacznym spadkiem (w odniesieniu do lat ubiegłych) zainteresowania uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami. Przyczynia się do tego przede wszystkim niż demograficzny. Liczba podmiotów prowadzących dotychczas szkolenia kandydatów na kierowców znacząco przewyższa popyt na szkolenia, co automatycznie prowadzi do intensywnej i niekiedy samoniszczącej walki o klienta. W ocenie resortu tak właśnie działa wolny rynek. Podmioty, które nie potrafią lub nie mogą rywalizować na rynku, po prostu są z niego eliminowane.

W ocenie resortu określenie ceny minimalnej za godzinę szkolenia nie przyczyni się do wzrostu liczby klientów zainteresowanych uzyskaniem prawa jazdy. Zgodnie z propozycją należy założyć, że obecna średnia cena rynkowa za godzinę szkolenia jest za niska, a więc proponowana cena minimalna będzie wyższa. Już teraz nie ma zainteresowania odbywaniem szkoleń. Podwyższenie ceny za szkolenie poprzez określenie ceny minimalnej za godzinę szkolenia paradoksalnie może doprowadzić do sytuacji, w której jeszcze mniejsza liczba osób będzie mogła sobie na to szkolenie pozwolić, co ostatecznie pogrąży przedsiębiorców. Określenie ceny minimalnej faktycznie spowoduje, że wszystkie podmioty prowadzące szkolenie będą oferowały szkolenia w tej samej cenie, ale raczej nie wyeliminuje sytuacji patologicznych, na które powołują się pomysłodawcy. Ci przedsiębiorcy, którzy dzisiaj “oszczędzają”, skracając czas szkolenia, wydając zaświadczenia bez przeprowadzenia szkolenia czy oferując dodatkowe korzyści za zapisanie się na kurs, będą to robili nadal, tylko “zaoszczędzą” więcej pieniędzy.

Podsumowując, w ocenie resortu określenie ceny minimalnej za godzinę szkolenia nie zmieni realnej sytuacji rynkowej podmiotów prowadzących szkolenie i raczej nie przyczyni się do poprawy jakości szkolenia. Dodatkowo należy wskazać, że wprowadzenie takiego rozwiązania może spowodować niepokoje społeczne związane ze znacznym zwiększeniem kosztów uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.

2. Odnosząc się do pytania 2., dotyczącego zajęć z pierwszej pomocy dla osób, które zostały zwolnione z części teoretycznej kursu na prawo jazdy, uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 23 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami kurs dla kandydatów na kierowców obejmuje:

1) część teoretyczną przeprowadzaną w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie: a) podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, b) obowiązków i praw kierującego pojazdem; 3

2) część praktyczną w zakresie kierowania pojazdem, zwaną dalej “nauką jazdy”, przeprowadzaną: a) na placu manewrowym, b) w ruchu miejskim oraz c) w ruchu poza obszarem zabudowanym;

3) naukę udzielania pierwszej pomocy przeprowadzaną w formie wykładów i zajęć praktycznych;

4) kontrolne sprawdzenie poziomu osiągniętej wiedzy i umiejętności, zwane dalej “egzaminem wewnętrznym”.

Zgodnie z przepisem art. 23a ustawy o kierujących pojazdami osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub uprawnienia do kierowania tramwajem, która uzyskała pozytywny wynik z części teoretycznej egzaminu państwowego, jest zwolniona z odbywania zajęć, o których mowa odpowiednio w art. 23 ust. 2 pkt 1. Oznacza to, że pomimo zdania części teoretycznej egzaminu państwowego musi odbyć zarówno naukę udzielania pierwszej pomocy, jak i część praktyczną szkolenia, a także wziąć udział w części praktycznej egzaminu wewnętrznego.

3. Odnosząc się do pytania 3., dotyczącego podwyższenia opłaty za badania lekarskie kierowców, uprzejmie informuję, że wysokość opłaty za te badania jest regulowana rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. poz. 949).

4. Odnosząc się do pytania 4., dotyczącego zmiany przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie zniesienia półrocznego terminu ważności pozytywnego wyniku części teoretycznej egzaminu państwowego, uprzejmie informuję, że zmiana ta była wynikiem projektu ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami przygotowanego przez Komisję Infrastruktury w druku nr 1957, a następnie uchwalonego w dniu 26 czerwca 2014 r. Zmiana ta była wynikiem zmiany pozwalającej kandydatom na kierowców na przystąpienie do części 4 teoretycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy bez uczestnictwa w kursie. Pozostawienie półrocznego terminu ważności części teoretycznej egzaminu mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której osoba odbywająca już część praktyczną szkolenia (zwolniona z części teoretycznej ze względu na zdany egzamin teoretyczny) nagle musiałaby przerwać to szkolenie i ponownie uzyskać pozytywny wynik z części teoretycznej egzaminu lub odbyć zajęcia z teorii w ośrodku szkolenia kierowców.

5. Odnosząc się do pytania 5., dotyczącego zasad wykorzystywania placu manewrowego przez więcej niż jeden ośrodek szkolenia kierowców, uprzejmie informuję, że ustawa o kierujących pojazdami wskazuje jedynie, że szkolenie kandydatów na kierowców może prowadzić przedsiębiorca, który posiada odpowiednią infrastrukturę, w tym plac manewrowy. Zarówno przepisy ustawy, jak i rozporządzenia ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców nie regulują zasad współużytkowania placów manewrowych.

6. Odnosząc się do pytań 6. i 7., dotyczących młodych kierowców, uprzejmie informuję, że ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami zawiera rozdział regulujący zasady specjalnego nadzoru nad młodymi (stażem) kierowcami. Przepisy rozdziału 14 ww. ustawy, wchodzące w życie z dniem 4 stycznia 2016 r., wprowadzą okres próbny, któremu będą podlegali młodzi kierowcy. Podczas okresu próbnego osoba, która uzyskała prawo jazdy kategorii B, będzie między innymi zobowiązana do:

1) ukończenia pomiędzy 4 a 8 miesiącem od uzyskania prawa jazdy: a) teoretycznego kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym (2 godziny zajęć realizowane w WORD) oraz b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym (1 godzina zajęć realizowana w ośrodku doskonalenia techniki jazdy);

2) kierowania wyłącznie pojazdem samochodowym oznakowanym z tyłu i z przodu okrągłą nalepką barwy białej z zielonym symbolem liścia klonowego – przez pierwsze 8 miesięcy tego okresu;

3) nieprzekraczania prędkości 50 km/h na obszarze zabudowanym, 80 km/h poza obszarem zabudowanym oraz 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej;

4) niepodejmowania pracy zarobkowej w charakterze kierowcy pojazdu określonego w prawie jazdy kategorii B;

5) niewykonywania osobiście działalności gospodarczej polegającej na kierowaniu pojazdem określonym dla prawa jazdy kategorii B. W przypadku osób, które w trakcie trwania okresu próbnego popełnią dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, starosta będzie: a) przedłużał okres próbny o kolejne dwa lata, b) wydawał skierowanie na kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. W przypadku osób, które w trakcie trwania okresu próbnego popełnią trzy wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jedno przestępstwo, starosta będzie wydawał decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Aby ponownie uzyskać uprawnienia, osoby będą musiały ukończyć kurs i zdać egzamin na prawo jazdy.

7. Odnosząc się do pytania 8., dotyczącego karania osób kierujących pojazdami bez uprawnień, pragnę wskazać, że obecnie w Sejmie prowadzone są prace nad przepisami ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 2586, którego celem jest między innymi zmiana sposobu karania osób kierujących pojazdami bez uprawnień.

8. Odnosząc się do pytania 9., dotyczącego konieczności posiadania sali wykładowej przez przedsiębiorców prowadzących ośrodki szkolenia kierowców w związku z umożliwieniem zwolnienia z części teoretycznej szkolenia tych osób, które zdały część teoretyczną egzaminu państwowego, uprzejmie informuję, że resort nie 6 przewiduje zmiany wymagań dotyczących przedsiębiorców prowadzących szkolenie kierowców. Należy wskazać, że ustawa o kierujących pojazdami wprowadziła jedynie możliwość zwolnienia kandydata na kierowcę, a nie obowiązek, co powoduje, że decyzja w tym zakresie leży po stronie kandydata na kierowcę. Dlatego też przedsiębiorca prowadzący szkolenie kandydatów na kierowców nadal jest obowiązany organizować kursy, w zakres których wchodzą zajęcia zarówno teoretyczne, jak i praktyczne.

9. Odnosząc się do pytania 10., dotyczącego szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii A na “dużych” motocyklach, uprzejmie informuję, że do czasu wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami szkolenie w zakresie prawa jazdy kategorii A odbywało się na motocyklach o pojemności nieprzekraczającej 250 cm3. Obejmowało wyłącznie podstawowe ćwiczenia w niewielkim stopniu związane z umiejętnością bezpiecznego panowania nad nowoczesnym motocyklem. Na podobnych motocyklach odbywał się także egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii A. Niestety motocykle stosowane zarówno na egzaminie, jak i podczas szkolenia kandydatów na kierowców nie odpowiadały motocyklom, na które wsiadali młodzi kierowcy po uzyskaniu uprawnienia do kierowania pojazdami. Brak umiejętności opanowania większego motocykla był często przyczyną wypadków wśród młodych kierowców. Ze względu na znaczny wzrost zainteresowania motocyklami w Polsce oraz konieczność wdrożenia przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/126/WE w sprawie praw jazdy wraz z wejściem w życie przepisów ustawy o kierujących pojazdami wprowadzono nowe dynamiczne zadania egzaminacyjne, w większym stopniu sprawdzające umiejętność bezpiecznego kierowania motocyklem. Razem z wprowadzeniem nowych zadań wprowadzono także nowe wymagania dla motocykli stosowanych podczas szkolenia i egzaminowania. Obecnie są to nowoczesne motocykle o pojemności skokowej przekraczającej 600 cm3 i masie przekraczającej 180 kg, zbliżone parametrami do motocykli, na jakich rozpoczynają jazdę w ruchu drogowym młodzi motocykliści. Takie rozwiązanie gwarantuje, że zarówno proces szkolenia, jak i proces egzaminowania przygotowuje motocyklistę do bezpiecznego i sprawnego poruszania się w ruchu drogowym właściwym pojazdem, a nie tylko pozwala uzyskać uprawnienie do kierowania motocyklem.

Mając na względzie zasady prowadzenia szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii A i występujące problemy dotyczące wykorzystania w jego pierwszej fazie “ciężkiego motocykla”, w planowanych zmianach przepisów odnoszących się do sposobu prowadzenia szkolenia kandydatów na kierowców przewiduje się umożliwienie realizacji części zajęć praktycznych “mniejszym” motocyklem, odpowiednim dla niższej kategorii prawa jazdy.

10. Odnosząc się do pytania 11., dotyczącego podatku od środków transportu, uprzejmie informuję, że wysokość przedmiotowego podatku ustalana jest przez władze samorządowe.

11. Odnosząc się do pytania 12., dotyczącego wprowadzenia sprawdzenia na egzaminie państwowym na prawo jazdy umiejętności energooszczędnej jazdy, uprzejmie informuję, że zadanie to zostało wprowadzone w związku z koniecznością implementacji do prawa polskiego dyrektywy Komisji nr 2012/36/UE zmieniającej dyrektywę 2006/126/WE w sprawie praw jazdy. Do egzaminu państwowego wprowadzono dwa proste zadania egzaminacyjne z jasno określonymi kryteriami oceny. Są to: 5 Zmiana biegów właściwa dla energooszczędnej jazdy (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego przeprowadzanego w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E.); w zakresie prawa jazdy kategorii B i B+E osoba egzaminowana powinna dokonywać zmiany biegu na wyższy w momencie, kiedy silnik osiągnie od 1800 do 2600 obrotów na minutę, a pierwsze cztery biegi powinny być włączone, zanim pojazd osiągnie 50 km/h; w zakresie pozostałych kategorii prawa jazdy osoba egzaminowana powinna utrzymywać prędkość obrotową silnika w zakresie zielonego pola pracy oznaczonego na 8 obrotomierzu pojazdu egzaminacyjnego. 6 Korzystanie z momentu obrotowego silnika podczas hamowania – stosowanie hamowania silnikiem (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego przeprowadzanego w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E). W ocenie resortu są to dwa najprostsze z możliwych zadań pozwalające na sprawdzenie umiejętności jazdy energooszczędnej. Zakres możliwej zmiany biegów jest na tyle elastyczny, że nie wymusza ciągłego spoglądania na obrotomierz. Dodatkowo należy wskazać, że duża liczba nowoczesnych samochodów zawiera w standardzie wskaźnik zmiany biegów na wyższy lub niższy pozwalający na utrzymanie energooszczędnej jazdy. Wskazania tych wskaźników odpowiadają ww. zadaniom egzaminacyjnym.

12. Odpowiadając na pytanie 13., dotyczące planowanych zmian w zakresie zasad przeprowadzania egzaminu państwowego na placu manewrowym, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju nie planuje zmiany zasad i sposobu przeprowadzania egzaminu państwowego na prawo jazdy na placu manewrowym oraz kryteriów oceny zadań wykonywanych podczas tej części egzaminu. Z poważani